AMNIOCENTEZA – ODGOVORI NA PITANJA
Amniocenteza je prenatalna dijagnostička procedura uzimanja plodove vode pod kontrolom ultrazvuka, za genetsku analizu fetusa. Izvodi se između 15. i 18. nedelje trudnoće, rezultati za 2–3 nedelje.
Šta je amniocenteza?
Amniocenteza je prenatalna dijagnostička procedura u kojoj se pod kontrolom ultrazvuka uzima mala količina amnionske tečnosti (plodove vode) radi genetske i hromozomske analize fetusa. Amnionska tečnost sadrži fetalne ćelije koje se mogu analizirati za otkrivanje hromozomskih anomalija, genetskih bolesti i drugih stanja.
Kada se amniocenteza preporučuje?
- Abnormalni rezultati double ili triple testa: povišen rizik za Daunov sindrom ili druge trizomije
- Starost majke iznad 35 godina: povećan rizik hromozomskih anomalija
- Porodična istorija genetskih bolesti: cistična fibroza, srpasta anemija, talasemija
- Prethodno dete sa hromozomskom anomalijom
- Ultrazvučni nalaz koji ukazuje na moguću anomaliju
- Rh inkompatibilnost: procena stepena anemije fetusa
Kako se amniocenteza izvodi?
Procedura se izvodi ambulantno, bez opšte anestezije:
- Pod stalnom ultrazvučnom kontrolom, tanka igla se uvodi kroz trbušni zid u amnionsku kesicu
- Uzima se 15–20 ml amnionske tečnosti
- Cela procedura traje 5–10 minuta
- Optimalno vreme: između 15. i 18. nedelje trudnoće
- Rezultati genetskog testiranja su dostupni za 2–3 nedelje
Da li je amniocenteza bezbedna?
- Amniocenteza je rutinska procedura sa dugogodišnjom praksom primene
- Rizik od komplikacija (spontani pobačaj) iznosi 0,1–0,3% (1 na 300–1000 procedura)
- Izvodi je iskusan specijalista pod kontinuiranim ultrazvučnim nadzorom
- Na Palmotićevoj se ova procedura izvodi sa najvišim standardima bezbednosti
Šta nakon amniocenteze?
- Preporuka mirovanja 24–48 sati nakon zahvata
- Izbegavanje fizičkog napora i seksualnih odnosa 48 sati
- Blaga nelagodnost na mestu uboda je normalna i prolazi za 1–2 dana
- Obratiti se lekaru odmah ukoliko se javi: curenje tečnosti, krvarenje, groznica ili jaki bolovi
Koje anomalije amniocenteza može otkriti?
- Hromozomske: Daunov sindrom (trizomija 21), Edvardsov sindrom (trizomija 18), Patau sindrom (trizomija 13)
- Genetske bolesti: cistična fibroza, srpasta anemija, Tay-Sachs bolest
- Defekti neuralne tube: spina bifida, anencefalija (preko alfa-fetoproteina)
- Pol fetusa: sa 100% tačnošću
Proceduru izvodi
Dr Đorđe Petković
Specijalista operativne i endoskopske ginekologije · 17+ godina iskustva
Pacijentkinje često pitaju
Većina pacijentkinja opisuje osećaj kao ubod prilikom vađenja krvi ili blagi pritisak. Procedura se izvodi bez opšte anestezije i traje samo 5–10 minuta.
Rizik od spontanog pobačaja nakon amniocenteze iznosi 0,1–0,3% (1 na 300–1000). Proceduru izvodi iskusan specijalista pod kontinuiranim ultrazvučnim nadzorom.
Optimalno vreme je između 15. i 18. nedelje trudnoće. U ovom periodu količina amnionske tečnosti je dovoljna za bezbedan zahvat.
Rezultati genetskog testiranja su obično dostupni za 2–3 nedelje. Brzi FISH test može dati preliminarne rezultate za 48 sati.
Amniocenteza otkriva hromozomske anomalije (Daunov, Edvardsov sindrom), određene genetske bolesti i defekte neuralne tube. Ne otkriva sve moguće genetske mutacije.
